Profilaktyka poekspozycyjna – Wścieklizna

Postępowanie zależy od rodzaju kontaktu ze zwierzęciem oraz od tego, czy zwierzę jest zdrowe, podejrzane, wściekłe, dzikie, nieznane albo niemożliwe do zbadania. Brak ran, kontakt pośredni oraz oślinienie zdrowej skóry nie wymagają profilaktyki poekspozycyjnej.

W przypadku oślinienia uszkodzonej skóry, lekkich pogryzień lub zadrapań szczepienie rozpoczyna się zależnie od stanu zwierzęcia: jeśli zwierzę jest zdrowe i może być obserwowane, szczepienie rozpoczyna się dopiero przy pojawieniu się objawów wścieklizny. Jeśli zwierzę jest podejrzane o wściekliznę, szczepienie należy rozpocząć natychmiast i przerwać, gdy obserwacja potwierdzi, że zwierzę jest zdrowe. Jeśli zwierzę jest wściekłe, dzikie, nieznane lub niebadane, szczepienie rozpoczyna się natychmiast.

W przypadku głębokich pogryzień, zadrapań lub oślinienia błon śluzowych postępowanie jest pilniejsze. Przy zwierzęciu podejrzanym, wściekłym, dzikim, nieznanym lub niebadanym należy natychmiast rozpocząć podawanie szczepionki oraz swoistej immunoglobuliny. Jeśli zwierzę jest pod obserwacją i pozostaje zdrowe, profilaktykę można przerwać zgodnie z decyzją lekarza.

Dla osób, które miały kontakt ze zwierzęciem chorym na wściekliznę albo podejrzanym o zakażenie wirusem wścieklizny, szczególnie po pogryzieniu, zadrapaniu, oślinieniu uszkodzonej skóry lub kontakcie śliny ze śluzówkami.

Standardowy schemat poekspozycyjny obejmuje 5 dawek szczepionki w dniach 0, 3, 7, 14 i 28.
Możliwy jest także schemat skrócony: 2 dawki w dniu 0, następnie dawka w dniu 7 i 21.
Przy ciężkiej ekspozycji stosuje się profilaktykę czynno-bierną, czyli szczepionkę oraz swoistą immunoglobulinę przeciw wściekliźnie
20 j.m./kg mc., podaną razem z pierwszą dawką szczepionki lub maksymalnie do 7 dni od jej podania.
U osób wcześniej szczepionych stosuje się tylko dawki przypominające, bez immunoglobuliny.